+32 9 265 74 00

Het hoe, wat en waarom van milieueffectenrapportage

MER, impactstudies en mobiliteit

Wat is een milieueffectenrapportage?

Binnen de vergunningsprocedure moet u bij de realisatie van een project in een aantal gevallen nagaan wat de potentiële gevolgen zullen zijn op het milieu. Om die in kaart te brengen, gebeurt een milieueffectenrapportage (m.e.r.). Tijdens dit onderzoek worden de verwachte effecten op een aantal milieucompartimenten onderzocht: lucht, geluid, water, mobiliteit, biodiversiteit, bodem en mens. Deze informatie wordt gebundeld in een document en ter beschikking gesteld aan de overheid en het ruime publiek. De rapportage kent verschillende gradaties, afhankelijk van de grootte en ligging van het project. Er kan in grote lijnen een onderscheid gemaakt worden tussen een m.e.r-screening (lichtste vorm), een ontheffingsaanvraag en een milieueffectenrapport (zwaarste vorm).

Welke soorten bestaan er?

Welk project welk soort effectenrapport nodig heeft, is terug te vinden in bijlage I, II en III van het MER-besluit (2004):

  • voor projecten die opgesomd zijn in de bijlage I van het m.e.r. besluit is de opmaak van een project-MER (project-milieueffectenrapport) nodig;
  • voor projecten van de bijlage II-lijst kan er een ontheffing van de verplichting tot het opmaken van een MER aangevraagd worden, dit op voorwaarde dat er geen aanzienlijk effecten verwacht worden;
  • voor projecten die voorkomen op de bijlage III-lijst volstaat in de meeste gevallen een project-m.e.r.-screening.

Indien uit een screening of ontheffingsaanvraag blijkt dat er (aanzienlijk) negatieve effecten kunnen optreden, moet er een volledig MER opgemaakt worden.

De link naar de bijlagen van het MER-besluit kunt u hier raadplegen. Heeft u een concrete vraag? eco-scan is altijd bereid om mee te kijken of uw project een dergelijke studie vergt.

Overzicht van de verschillende effectenrapporten en procedures voor projecten

1 Project-MER:

Voor bijlage I projecten moet een milieueffectenrapport (MER) worden opgesteld. De procedure voor de opmaak van een project-MER is geïntegreerd in de omgevingsvergunningsprocedure. De uitwerking ervan gebeurt onder leiding van een erkend MER-coördinator. In een MER worden de effecten bepaald per discipline (bv. lucht, water, biodiversiteit,...). Bij het ene project is de milieu-impact hoger dan bij het andere. Daarom worden bij de start van het MER eerst de sleuteldisciplines geselecteerd. Deze worden vervolgens uitgewerkt door erkend MER-deskundigen. De methodiek rond de uitwerking van de effecten wordt in richtlijnenboeken beschreven.

Bij de opmaak van het MER zijn altijd adviesinstanties (vb. VMM, ANB, OVAM, gemeente, provincie…) betrokken. Afhankelijk van het gekozen traject gebeurt dit al in een vroeg stadium (traject met aanvraag tot scopingsadvies) of pas bij de evaluatie van het MER tijdens de eigenlijke vergunningsprocedure (wanneer er geen scopingsadvies gevraagd wordt). Het project-MER wordt pas definitief goedgekeurd tijdens de omgevingsvergunningsprocedure. Bij afkeuring van het MER, wordt de vergunningsprocedure van rechtswege stopgezet. In dat geval moet de omgevingsvergunningsprocedure opnieuw opgestart worden met een aangepast MER. Daarom is het in de meeste gevallen van belang om zo snel mogelijk de visies en aandachtspunten van de verschillende adviesinstanties in kaart te brengen. Zo kan hier in het MER alvast proactief mee aan de slag gegaan worden.

Tijdens het hele proces denkt eco-scan mee over eventuele alternatieven en/of milderende maatregelen op maat van het project. Naast het milieu-aspect wordt hierbij ook rekening gehouden met de haalbaarheid van voorgestelde maatregelen voor het specifieke project. Indien nodig wordt overleg voorzien met de betrokken adviesinstanties om tot een consensus te komen.

eco-scan beschikt over verschillende erkende MER-coördinatoren, erkende MER-deskundigen biodiversiteit en erkende MER-deskundigen lucht en geur. Bijkomend heeft eco-scan een groot netwerk uitgebouwd van deskundigen die u kunnen bijstaan.

2 Ontheffing:

Voor bijlage II projecten kan de initiatiefnemer een gemotiveerd verzoek tot ontheffing van de MER-plicht indienen bij het Team Mer. In het ontheffingsdossier moet aangetoond worden dat het project geen aanzienlijke milieueffecten zal hebben. Als er wel aanzienlijke effecten verwacht worden, moet een volledig MER opgemaakt worden.

Deze procedure verloopt volledig voorafgaand aan de omgevingsvergunningsprocedure, waardoor in de praktijk gebleken is dat deze procedure vaak een langere doorlooptijd kent dan een MER. Het Team Mer moet eerst beslissen over de goed- of afkeuring van het verzoek tot ontheffing, alvorens de initiatiefnemer zijn vergunningsaanvraag kan indienen. Hierdoor heeft de initiatiefnemer, in tegenstelling tot bij het MER, wel de zekerheid dat de ontheffingsaanvraag tijdens de vergunningsaanvraag niet alsnog afgekeurd wordt.

3 Screening:

Voor bijlage III projecten moet een project-m.e.r.-screening opgemaakt worden. Dit zijn ‘kleine’ projecten waarvan er geen of verwaarloosbare milieueffecten worden verwacht. Dit rapport is veel beknopter dan een ontheffingsdossier of MER. In een screening worden alle relevante disciplines bekeken en moet aangetoond worden dat het project geen aanzienlijke effecten teweeg zal brengen op het milieu. Indien de screening niet kan aantonen dat er geen aanzienlijke milieueffecten zullen zijn, moet alsnog een MER opgemaakt worden.

Een screening kan vergezeld worden door studies die bepaalde disciplines meer in detail toelichten, zoals geurstudies, geluidstudies, mobiliteitsstudies…

De project-m.e.r.-screening is geïntegreerd in de omgevingsvergunningsaanvraag. De beslissing over de project-m.e.r.-screening moet door de vergunningverlenende overheid genomen worden bij de beslissing over ontvankelijk- en volledigheid van het aanvraagdossier. In tegenstelling tot de andere twee vormen van milieueffectenrapportage wordt het Team Mer over het algemeen niet betrokken bij dergelijke project-m.e.r.-screenings.

Belangrijke opmerking !

Het MER, de ontheffing en de screening zijn beslissingsondersteunende documenten. Deze rapporten nemen bijgevolg geen beslissing, maar brengen enkel de te verwachten milieueffecten in kaart.

Blijf op de hoogte, schrijf je in op onze nieuwsbrief